Η ιστορία του ελληνικού κρασιού αποτελεί ένα συναρπαστικό ταξίδι στο χρόνο, και εξελλίσεται παράλληλα με την ελληνική ιστορία. Αποτελεί το προιόν που συναντάμε σε παλαιούς μύθους, αρχαίους πολιτισμούς αλλά και σαν τελετουργικό στοιχείο πολλών θρησκειών.

550_334_5825

Είναι μια ιστορία που τη μελετούν μέχρι και σήμερα οι επιστήμονες καθώς υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές σε πηγές, αρχαιολογικά ευρήματα και ιστορικές αναφορές.

Το αμπέλι ως φυτό φαίνεται να υπήρχε ακόμα και πριν τη μεγάλη περίοδο των παγετώνων σε πολικές χώρες. Ενδιαφέρουσα πληροφορία αποτελεί το ότι -όπως δείχνουν έρευνες που έγιναν- η ανάπτυξή του εκείνη τη χρονική περίοδο μεταφερότανε όλο και σε πιο εύκρατο κλίμα, όπου και τελικά κυριάρχησε. Μια πρόσφατη μελέτη μας δείχνει ότι η αρχαιότερη καλλιέργεια της αμπέλου και η παραγωγή του κρασιού πραγματοποιήθηκε στον Καύκασο περίπου το 8.000 π.Χ. Έτσι ο Καύκασος, η Μεσοποταμία αλλά και η αρχαία Αίγυπτος μπορούν να θεωρηθούν οι πατρίδες του κρασιού.

Στην Ελλάδα κάνει την εμφάνισή του κατά την περίοδο των προϊστορικών χρόνων, όπου και έπαιξε σημαντικό ρόλο ως εμπόρευμα αλλά και ως διατροφικό αγαθό. Με έδρα την Κρήτη (όπου ακόμα και σήμερα συνεχίζει την παραγωγή), εξαπλώθηκε αργότερα στα γύρω νησιά του Αιγαίου. Εκεί έχει ανακαλυφθεί το αρχαιότερο πατητήρι του κόσμου αλλά και υπολλείματα κρασιού σε αγγεία!

vathipetro

Από το 1000 π.Χ., αρχίζει η γεωμετρική περίοδος, με τις μετακινήσεις ελληνικών φυλών προς το Αιγαίο και τη Μικρά Ασία. Εδώ γίνεται η βασική καλλιέργεια του κρασιού για τα επόμενα 3.000 χρόνια ως κυρίαρχου εξαγωγικού προϊόντος.

Κατά τον 7ο αι. π.Χ., έχει διαδοθεί πλέον σε όλο τον ελλαδικό χώρο, αφού το κλίμα και το έδαφος είναι ιδανικά για αμπελοκαλλιέργεια. Εκείνη την περίοδο εξαπλώνεται η διονυσιακή λατρεία (ο Θεός Διόνυσος της φύσης συνδέεται με βασικά στοιχεία το κρασί και το σταφύλι) και οι οινοποιητικές τεχνικές, όπως το λιάσιμο σταφυλιών και η προσθήκη διαφόρων φυτών, βοτάνων, μελιού, καθώς και ρητίνης, για συντήρηση ή τον αρωματισμό του κρασιού. Τα ελληνικά κρασιά αρχίζουν και έχουν μεγάλη ζήτηση αφού βλέπουμε μέχρι και την εμφάνιση νομισμάτων με αμπελοοινικά σύμβολα!

Κατά την κλασσική περίοδο το κρασί είχε κιόλας γίνει βασικό στοιχείο των συμποσίων και οι φιλόσοφοι της εποχής το κατανάλωναν συστηματικά, αλλά πάντα μιλούσαν για την απόλαυσή του με μέτρο. Χαρακτηριστικά ο Σωκράτης έλεγε «ας ευθυμήσουμε, χωρίς να μεθύσουμε». Επίσης στα μεγάλα κέντρα οινοποίησης και οινοεμπορίου προστίθενται και αυτά της Βόρειας Ελλάδας όπου μέχρι και σήμερα έχουν ξακουστή φήμη.

Προχωρώντας στη ρωμαϊκή περίοδο η φήμη του ελληνικού κρασιού έχει εξαπλωθεί παντού και έχει κατακτήσει τη Ρώμη. Ο Έλληνας Αθήναιος και οι «Δειπνοσοφιστές» του, εκδίδουν το εγχειρίδιο ελληνικής οινογνωσίας ενώ διάσημοι γιατροί μιλούν για τη θεραπευτική σημασία του!

Στο Βυζάντιο μαζί με τη συμβολή του χριστιανισμού, τα μοναστήρια παράγουν πλέον κρασί (Άγιο Όρος) και η Θεία Κοινωνία απαιτεί γλυκούς οίνους απο παραγωγή μόνο ελληνικών κρασιών.

Η μεγάλη καταστροφή ήρθε στα τέλη του 19ου αιώνα όταν εμφανίστηκε η φυλλοξέρα, ενα έντομο που μεταφέρθηκε από την Αμερική πλήττοντας και καταστρέφοντας σχεδόν όλους τους αμπελώνες της Ευρώπης! Εκείνη την περίοδο δυστυχώς υπήρξαν μεγάλες απώλειες σε αυτόχθονες ποικιλίες. Μετά το τέλος των δεινών αυτών η ρετσίνα, σαν ιδιαίτερο κρασί, η μαυροδάφνη Πατρών και τα κρασιά με τη γεωγραφική ένδειξη Σάμος, ήταν τα βασικά εμφιαλωμένα κρασιά που εξάγονταν.

Κατά την περίοδο της σύγχρονης ελληνικής αναγέννησης, όπου ξεκινά τα 50 τελευταία χρόνια, οι διακρίσεις για τα ελληνικά κρασιά είναι πλέον πάρα πολλές καθώς υπάρχει σημαντική αναβάθμιση των σύγχρονων ελληνικών κρασιών με τη βοήθεια της τεχνολογίας!

Φτάνοντας στο σήμερα, περίπου 40.000.000 άνθρωποι ασχολούνται με το αμπέλι και την παραγωγή του. Συνειδητοποιούμε λοιπόν πως καθώς περνάνε τα χρόνια κρασί σημαίνει ιστορία και πως η παράδοση, τα αρώματα και οι γεύσεις της ελληνικής γης σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή του οίνου.

~Κατράδη Ρούλα~

Share