Η γνωστή σε όλους τους Έλληνες Τσικνοπέμπτη είναι ένα έθιμο που χάνεται στα βάθη των αιώνων, χωρίς να γνωρίζουμε την ακριβή προέλευσή του. Για την εκκλησία προμηνύει την έναρξη της Σαρακοστής, της σαρανταήμερης περιόδου νηστείας πριν από το Πάσχα. Σύμφωνα με φήμες, λένε ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού. Αυτή η ημέρα πήρε το όνομα της από την παράδοση που κυριαρχεί, το δείπνο να αποτελείται από κρέας ψημένο στα κάρβουνα ή τηγανισμένο, δυο τρόποι μαγειρέματος που δημιουργούν μια έντονη τσίκνα.

Σήμερα, η Τσικνοπέμπτη συμβολίζει την αρχή της αποκριάτικης περιόδου. Βρίσκεται στο μέσο του Τριωδίου, που ξεκινά επίσημα η Αποκριά, η οποία κορυφώνονται με τα Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα. Ενδιαφέρον πληροφορία αποτελεί το ότι υπάρχουν ανάλογες γιορτές στη Γερμανία (Schmutziger Donnerstag = Λιπαρή Πέμπτη) και στη Νέα Ορλεάνη των ΗΠΑ (Mardi Gras = Λιπαρή Τρίτη), που συνδυάζονται και αυτές με το καρναβάλι.

Την γιορτόζαμε κατά κανόνα 11 μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα και είναι επίσης γνωστή και με το όνομα Κρεατίνη. Επίσης, κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Τριωδίου, επιτρέπεται η κατανάλωση κρέατος όλη την εβδομάδα.

Σε κάθε μέρος της Ελλάδας γιορτάζουν και έχουν κάποια ξεχωριστά έθιμα για τη σημερινή μέρα.

  • Στην Κομοτηνή, για παράδειγμα οι νοικοκυρές έχουν το έθιμο της κότας. Κάθε νοικοκυρά καψαλίζει στην ουσία την κότα προκειμένου να αποτελεί το βασικό φαγητό στο τραπέζι της Αποκριάς την Κυριακή. Η παράδοση μάλιστα αναφέρει, ότι την Τσικνοπέμπτη τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια πρέπει να ανταλλάξουν για δώρα φαγητά. Ο άντρας πρέπει να στείλει τον «κούρκο», δηλαδή μία κότα και η γυναίκα μπακλαβά και μια κότα γεμιστή.
  • Στη περιφέρεια της Πελοποννήσου, τη μέρα αυτή σφάζουν χοιρινά από τα οποία φτιάχνουν διάφορα άλλα τρόφιμα, μεταξύ των οποίων πηχτή, τσιγαρίδες, λουκάνικα, γουρναλοιφή και παστό.
  • Στην Πάτρα έχουνε το γνωστό έθιμο της Κουλούρας που σχετίζεται με το γάμο. Ο μύθος αναφέρεται σε μια γυναίκα τη Γιαννούλα τη Κουλουρού, η οποία θεωρούσε ότι ο Ναύαρχος Ουίλσων ήταν τόσο ερωτευμένος μαζί της, που είχε σκοπό να την παντρευτεί. Έτσι, εκείνη ντύνεται νύφη και κατεβαίνει στο λιμάνι να τον υποδεχτεί με τη συνοδεία των συμπατριωτών της, οι οποίοι στήνουν γλέντι διασκεδάζοντας και χορεύοντας.
  • Στο νησί της Ιου, το βράδυ της Τσικνοπέμπτης όλοι ντύνονται με κουδούνια προβάτων και διασχίζουν τη Χώρα και επισκέπτονται σπίτια και καταστήματα, ενώ στον Πόρο αντίστοιχα η παράδοση επιβάλλει στους νέους να “κλέψουν” ένα…μακαρόνι, το οποίο θα βάλουν κάτω από το μαξιλάρι τους για να δουν ποια θα παντρευτούν. Το ίδιο έθιμο ισχύει και την Ήπειρο, αλλά οι νέοι βάζουν στο μαξιλάρι τις κορδέλες από το παραδοσιακό γαϊτανάκι, οι οποίες κόβονται στον τελευταίο χορό την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς.
  • Στις Σέρρες, το έθιμο για αυτή τη μέρα περιλαμβάνει μεγάλες φωτιές, στις οποίες, αφού ψήσουν το κρέας, οι πιο τολμηροί πηδούν ανάμεσα από τις φλόγες.
  • Ακόμη, η Νάουσα φημίζεται για την αποκριάτικη παράδοσή της. Εδώ έχουμε πρωταγωνιστές τους «Γενίτσαρους» και τις «Μπούλες». Η Τσικνοπέμπτη για τη πόλη σημαίνει ραντεβού στην πλατεία Καρατάσου, με εκδηλώσεις από πολιτιστικούς συλλόγους.
  • Στην όμορφη Κέρκυρα έχουνε τα «Κορφιάτικα Πετεγολέτσια» ή αλλιώς «Κουτσομπολιά» ή «Πέτε Γόλια», όπου είναι μία παράδοση της Τσικνοπέμπτης και ανήκει στην παλιά πόλη του νησιού. Η πετεγολέτσα ή πετεγουλιό, σύμφωνα με τους ντόπιους, είναι η συνήθεια του κουτσομπολιού, η οποία πραγματοποιείται ως έθιμο στη Πιάτσα της πόλης τη Τσικνοπέμπτη το βράδυ. Ουσιαστικά, είναι κάτι σαν «θεατρικό» όπου οι ντόπιοι υποδύονται τους κουτσομπόληδες με σπαρταριστικές ιστορίες.
  • Στη Θεσσαλονίκη έχουμε μία από τις πιο σύγχρονες παραδόσεις της Τσικνοπέμπτης, όπου ο Δήμος τα τελευταία τέσσερα χρόνια, διοργανώνει «Ποδηλατικό Καρναβάλι».

Share